Heb je een partner en doe je samen aangifte inkomstenbelasting? Dan ben je waarschijnlijk fiscale partners. Als fiscale partners mag je bepaalde inkomsten en aftrekposten onderling verdelen, wat vaak belastingvoordeel oplevert. In dit artikel lees je wanneer je fiscaal partner bent, wat je samen kunt verdelen en hoe je daar slim mee omgaat.
Wanneer ben je fiscale partners voor de inkomstenbelasting?
Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap? Dan ben je automatisch fiscale partners. Woon je samen zonder te trouwen? Dan kun je ook fiscale partners zijn, maar daar gelden aanvullende voorwaarden. Je moet dan allebei op hetzelfde adres ingeschreven staan én aan minimaal één van deze situaties voldoen:
- Je hebt samen een notarieel samenlevingscontract.
- Je hebt samen een kind, of één van jullie heeft een kind dat de ander erkend heeft.
- Jij of je partner is aangemeld als begunstigde op elkaars pensioen.
- Je bent samen eigenaar van een woning waar jullie allebei in wonen.
- Een minderjarig kind van één van jullie staat ook op het adres ingeschreven.
Voldoe je aan geen van deze voorwaarden maar woon je wel samen? Dan ben je geen fiscale partners en doe je elk afzonderlijk aangifte.
Wat kun je verdelen als fiscale partners?
Als je het hele jaar fiscale partners bent, mag je bepaalde inkomsten en aftrekposten vrij verdelen over jullie twee aangiftes. De Belastingdienst noemt dit de gemeenschappelijke inkomensbestanddelen. Je mag zelf kiezen wie welk deel opgeeft, zolang het samen maar 100 procent is.
Voorbeelden van wat je kunt verdelen:
- De hypotheekrenteaftrek
- Het eigenwoningforfait (de bijtelling voor je eigen woning)
- Inkomsten uit vermogen (box 3, zoals spaargeld en beleggingen)
- Persoonsgebonden aftrekposten, zoals zorgkosten of giften
- Heffingskortingen die één van jullie niet volledig benut
Wat je niet kunt verdelen, is het inkomen uit werk of uitkering (box 1 inkomen). Dat blijft altijd bij degene die het verdient.
Waarom loont het om te verdelen?
De verdeling bij de inkomstenbelasting tussen partners levert vaak voordeel op omdat de Nederlandse belasting progressief werkt. Dat betekent: hoe meer je verdient, hoe meer belasting je betaalt. Door aftrekposten toe te rekenen aan de partner met het hoogste inkomen, bespaar je meer belasting dan wanneer je alles fifty-fifty deelt.
Stel dat één partner veel verdient en de ander weinig. Dan loont het om de hypotheekrenteaftrek voor het grootste deel bij de hoogverdiener in te vullen. Die trekt de aftrek dan af tegen een hoger belastingtarief, waardoor de besparing groter is.
Andersom kan het ook voordelig zijn om vermogen (box 3) toe te rekenen aan de partner met het lagere inkomen, als dat leidt tot minder belasting over het totale vermogen van jullie samen.
Hoe doe je samen aangifte inkomstenbelasting?
Jullie doen geen gezamenlijke aangifte op één formulier. Jullie doen elk een eigen aangifte, maar die zijn aan elkaar gekoppeld. In de aangifte zie je een sectie voor fiscale partners, waar je de verdeling invult. De Belastingdienst controleert of jullie verdeling samen uitkomt op 100 procent.
Zorg dat je bij het invullen de aangifte van je partner bij de hand hebt of dat je dit samen doet. Het systeem van de Belastingdienst laat je soms in real-time zien wat de verdeling oplevert voor beide partners, zodat je de meest gunstige verdeling kunt kiezen.
Praktische checklist voor de aangifte met een partner
- Controleer of jullie aan de voorwaarden voor fiscaal partnerschap voldoen.
- Verzamel alle inkomensgegevens van beiden: loon, uitkering, zelfstandig inkomen.
- Zet alle aftrekposten op een rij die je kunt verdelen (hypotheekrente, zorgkosten, giften).
- Bekijk bij welke partner het hoogste belastingtarief geldt en wijs aftrekposten daaraan toe.
- Verdeel vermogen in box 3 zo gunstig mogelijk over jullie twee aangiftes.
- Controleer of een van jullie recht heeft op heffingskortingen die de ander kan benutten.
- Dien jullie aangiftes in en controleer of de verdeling samen 100 procent is.
Wat als je maar een deel van het jaar fiscale partners bent?
Ben je gedurende het jaar getrouwd, gescheiden of gaan samenwonen? Dan ben je mogelijk maar een deel van het jaar fiscale partners. In dat geval heb je de keuze: je kunt kiezen om het hele jaar als fiscale partners te worden aangemerkt, ook als dat maar een gedeelte van het jaar officieel het geval was. Dit kan voordelig uitpakken. Bekijk goed welke optie voor jullie het gunstigste is.
Gaan jullie scheiden of verbreken jullie de samenleving? Dan eindigt het fiscale partnerschap, en doet ieder vanaf dat moment weer apart aangifte.
Veelgestelde vragen
Zijn samenwonenden automatisch fiscale partners voor de inkomstenbelasting?
Samenwonenden zijn niet automatisch fiscale partners. Alleen getrouwde stellen en mensen met een geregistreerd partnerschap zijn dat altijd. Samenwonenden moeten naast hetzelfde adres ook voldoen aan extra voorwaarden, zoals een samenlevingscontract, een gezamenlijke woning of een kind.
Kan ik als fiscale partner de hypotheekrenteaftrek volledig bij mijn partner indienen?
Ja, dat mag. Je mag de hypotheekrenteaftrek volledig toerekenen aan één partner, zolang de verdeling van alle gemeenschappelijke inkomensbestanddelen samen 100 procent is. Het loont daarbij om de aftrek toe te wijzen aan de partner die de meeste belasting betaalt.
Wat gebeurt er met box 3 vermogen als je fiscale partners bent?
Het box 3 vermogen van jullie samen wordt bij elkaar opgeteld. Daarna mag je zelf kiezen hoe je dat vermogen verdeelt over de twee aangiftes. Dat geeft de mogelijkheid om het belastingvoordeel zo goed mogelijk te benutten, afhankelijk van ieders financiële situatie.
Moet je altijd samen aangifte doen als je fiscale partners bent?
Je doet geen gezamenlijke aangifte op één formulier. Jullie dienen elk een eigen aangifte in bij de Belastingdienst. Die aangiftes zijn wel aan elkaar gekoppeld via het fiscaal partnerschap, zodat je de gemeenschappelijke inkomensbestanddelen kunt verdelen.
Wat is de heffingskorting voor partners en hoe werkt die?
De heffingskorting is een korting op de te betalen belasting. Sommige kortingen, zoals de algemene heffingskorting, kun je als fiscale partners gedeeltelijk overdragen als de ene partner weinig of geen inkomen heeft. Dat heet de uitbetaling van de heffingskorting aan de minstverdienende partner. Of je hier recht op hebt, hangt af van jullie situatie en het jaar waarover je aangifte doet.
