Veel mensen betalen meer erfbelasting dan nodig is, simpelweg omdat ze niet weten welke mogelijkheden er zijn. Met de juiste tips voor het betalen van erfbelasting kun je als erfgenaam soms duizenden euro’s besparen, of kun je als schenker je nabestaanden alvast een stuk zorgen besparen. In dit artikel lees je precies hoe dat werkt.
Hoe werkt erfbelasting en wanneer betaal je het?
Erfbelasting is de belasting die je betaalt over wat je erft na het overlijden van iemand. De hoogte hangt af van twee dingen: je relatie tot de overledene en de waarde van de erfenis. Partners en kinderen betalen minder dan verre familieleden of vrienden.
In 2026 gelden de volgende tarieven. Partners en kinderen betalen 10% over de eerste schijf en 20% over het bedrag daarboven. Voor kleinkinderen liggen de tarieven hoger. Andere erfgenamen, zoals neven, nichten of vrienden, kunnen tot wel 40% betalen. Die tarieven lopen dus flink op, zeker bij een grotere nalatenschap.
Wat zijn de vrijstellingen in 2026?
Over een deel van de erfenis hoef je geen belasting te betalen. Dat heet een vrijstelling. In 2026 gelden de volgende bedragen:
- Partners mogen ruim 828.000 euro belastingvrij erven.
- Kinderen hebben een vrijstelling van rond de 25.000 euro.
- Kleinkinderen hebben een lagere vrijstelling.
- Andere erfgenamen hebben een veel kleinere vrijstelling, vaak slechts een paar duizend euro.
Alleen over het bedrag bóven de vrijstelling betaal je erfbelasting. Erft een kind 60.000 euro, dan betaalt het kind belasting over het deel boven de vrijstelling van circa 25.000 euro. Dat scheelt dus al snel een paar duizend euro.
Praktische tips om minder erfbelasting te betalen
Er zijn meerdere manieren om de erfbelasting te verlagen. Sommige maatregelen neem je zelf bij leven, andere regelen je nabestaanden na je overlijden.
- Schenk bij leven. Elke euro die je schenkt terwijl je nog leeft, maakt de nalatenschap kleiner. Daarmee daalt ook de erfbelasting. Jaarlijks mag je kinderen een belastingvrij bedrag schenken. Dit heet de jaarlijkse schenkingsvrijstelling. Raadpleeg de actuele bedragen bij de Belastingdienst, want die worden elk jaar bijgesteld.
- Maak gebruik van de eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling. Voor kinderen tussen de 18 en 40 jaar geldt onder bepaalde voorwaarden een hogere eenmalige vrijstelling. Zo kun je een groter bedrag in één keer belastingvrij overdragen.
- Stel een goed testament op. Met een testament kun je zelf bepalen wie wat erft. Zo voorkom je dat vermogen terechtkomt bij erfgenamen die een hoog belastingtarief betalen, terwijl er ook erfgenamen zijn met een lagere tariefgroep.
- Gebruik een vruchtgebruiktestament. Bij dit type testament erft de langstlevende partner het vruchtgebruik van de nalatenschap. De kinderen erven dan op papier al een deel, maar hoeven pas na het overlijden van de langstlevende daadwerkelijk te ontvangen. Dit kan in sommige situaties belasting schelen.
- Kies voor een goed huwelijksgoederenregime of partnerschapsvoorwaarden. Als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt, bepaalt het huwelijkscontract mede wat er in de nalatenschap valt. Goed advies hierover kan de omvang van de nalatenschap beperken.
- Ondernemers: vraag de bedrijfsopvolgingsregeling aan. Wie een onderneming erft, kan mogelijk gebruikmaken van de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR). Daarmee hoef je onder bepaalde voorwaarden weinig tot geen erfbelasting te betalen over het ondernemingsvermogen. Laat dit wel goed controleren door een specialist.
Wat als je de erfbelasting niet in één keer kunt betalen?
Soms erft iemand een huis of een andere bezitting die niet direct te verkopen is, maar moet er toch belasting worden betaald. De Belastingdienst biedt in dat geval soms de mogelijkheid om uitstel van betaling aan te vragen. Dit is geen automatisch recht, dus informeer tijdig bij de Belastingdienst wat de opties zijn in jouw situatie.
Het is ook mogelijk om een betalingsregeling te treffen. Neem daarvoor contact op met de Belastingdienst zodra de aanslag erfbelasting binnenkomt. Wacht daar niet te lang mee, want te late betaling leidt tot rente en eventuele boetes.
Wanneer schakel je een specialist in?
Bij een kleine, overzichtelijke nalatenschap kun je veel zelf regelen. Maar zodra er sprake is van een eigen woning, een onderneming, een grotere erfenis of een ingewikkelde familiesituatie, is het slim om een notaris of financieel adviseur te betrekken. Die kan ook helpen bij het opstellen of aanpassen van een testament, zodat je nabestaanden later zo min mogelijk erfbelasting hoeven te betalen.
De kosten van goed advies vallen vaak in het niet bij de besparing die het oplevert. Zeker als de nalatenschap boven de vrijstellingsgrenzen uitkomt, is professionele begeleiding de moeite waard.
Checklist: dit kun je nu al regelen
- Controleer of je een geldig en actueel testament hebt.
- Bekijk of je dit jaar nog gebruik kunt maken van de jaarlijkse schenkingsvrijstelling.
- Praat met je partner over het huwelijkscontract of de partnerschapsvoorwaarden.
- Informeer bij een notaris naar de mogelijkheden van een vruchtgebruiktestament.
- Ben je ondernemer? Laat de bedrijfsopvolgingsregeling beoordelen door een specialist.
- Bewaar alle schenkingsdocumentatie zorgvuldig voor de Belastingdienst.
Veelgestelde vragen over erfbelasting betalen
Hoeveel erfbelasting betaal je als kind in 2026?
Als kind betaal je in 2026 erfbelasting over het deel van de erfenis boven de vrijstelling van circa 25.000 euro. Over de eerste schijf betaal je 10%, over het hogere deel 20%. De precieze schijfgrenzen publiceert de Belastingdienst elk jaar opnieuw.
Kun je erfbelasting vermijden door bij leven te schenken?
Je kunt de erfbelasting verlagen door bij leven te schenken. Elke schenking vermindert de nalatenschap en daarmee ook de erfbelasting. Er gelden wel jaarlijkse vrijstellingen. Schenkingen boven die vrijstelling zijn belast met schenkbelasting, maar dat tarief is vaak lager dan het erfbelastingtarief voor verder verwijderde erfgenamen.
Wat is de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) bij erfbelasting?
De bedrijfsopvolgingsregeling is een speciale regeling voor mensen die een onderneming erven. Onder bepaalde voorwaarden hoef je over het ondernemingsvermogen weinig of geen erfbelasting te betalen. De regeling is bedoeld om te voorkomen dat erfgenamen een bedrijf moeten verkopen om de belastingaanslag te kunnen betalen. Een specialist kan beoordelen of je ervoor in aanmerking komt.
Wanneer krijg je de aanslag erfbelasting?
De Belastingdienst stuurt de aanslag erfbelasting meestal binnen twee jaar na het overlijden. Soms duurt het langer. Je ontvangt de aanslag pas nadat je aangifte erfbelasting hebt gedaan. Die aangifte moet je in de meeste gevallen zelf indienen, vaak binnen acht maanden na het overlijden.
Kan een partner erfbelasting besparen ten opzichte van andere erfgenamen?
Ja. Partners hebben in 2026 een vrijstelling van ruim 828.000 euro en betalen een lager tarief dan bijvoorbeeld broers, zussen of vrienden. Dat maakt de relatie tot de overledene een grote factor in hoeveel erfbelasting je uiteindelijk betaalt.
