Ga je trouwen en wil je zelf bepalen wat van jou is en wat van jullie samen? Dan is het verstandig om huwelijksvoorwaarden op te stellen. Daarmee leg je zwart op wit vast hoe jullie vermogen, bezittingen en schulden verdeeld zijn, zowel tijdens het huwelijk als bij een eventuele scheiding.
Waarom huwelijksvoorwaarden opstellen?
Zonder huwelijksvoorwaarden trouw je in gemeenschap van goederen. Dat betekent dat alles wat je samen hebt, en ook jullie schulden, automatisch van jullie beiden is. Voor veel stellen werkt dat prima. Maar soms wil je dat niet. Bijvoorbeeld als je een eigen bedrijf hebt, een erfenis verwacht, of grote schulden van de ander niet wilt meenemen. Huwelijksvoorwaarden geven je de ruimte om dit anders te regelen.
Dit regel je in huwelijksvoorwaarden
In huwelijksvoorwaarden spreek je af wat van wie is. Je hebt daarin een aantal keuzes.
De meest vergaande vorm is de zogenoemde koude uitsluiting. Je deelt dan helemaal niets met elkaar. Alles wat jij verdient of bezit, blijft van jou. Alles wat je partner verdient of bezit, blijft van hem of haar. Bij een scheiding hoef je niets te verdelen.
Een andere optie is het verrekenbeding. Je houdt dan apart vermogen, maar spreekt wel af dat je op een bepaald moment, bijvoorbeeld jaarlijks of bij scheiding, het gespaarde inkomen met elkaar verrekent. Zo bouw je toch samen iets op, zonder alles op één hoop te gooien.
Je kunt ook kiezen voor een beperkte gemeenschap van goederen. Dan is alleen wat je tijdens het huwelijk samen opbouwt gemeenschappelijk. Wat je vóór het huwelijk had, blijft privé. Dit is trouwens ook de standaard situatie als je trouwt zonder huwelijksvoorwaarden én na 1 januari 2018. Vóór die datum gold een volledigere gemeenschap van goederen als standaard.
Hoe stel je huwelijksvoorwaarden op?
Huwelijksvoorwaarden opstellen doe je altijd via een notaris. Je kunt ze niet zelf schrijven en laten ondertekenen. De notaris stelt een officiële akte op, die jullie allebei tekenen. Zonder notariële akte zijn de voorwaarden niet geldig.
Je kunt huwelijksvoorwaarden opstellen vóór het huwelijk of erna. Vóór het huwelijk is het meest gebruikelijk. De voorwaarden gaan dan in op de dag dat jullie trouwen. Wil je ze na het huwelijk aanpassen of voor het eerst opstellen? Dat kan ook, maar dan heb je toestemming van de rechtbank nodig. De notaris regelt dat voor je.
Trouwens: als je vóór het huwelijk huwelijksvoorwaarden laat opstellen maar pas jaren later trouwt, blijven die voorwaarden geldig. Ze gaan gewoon in op het moment dat het huwelijk plaatsvindt.
Stap voor stap: zo ga je te werk
- Bespreek met je partner wat jullie willen regelen. Denk aan bezittingen, schulden, een eigen bedrijf en eventuele erfenissen.
- Maak een afspraak bij een notaris. De notaris legt uit welke opties er zijn en adviseert jullie op basis van jullie situatie.
- De notaris stelt een concept op. Lees dit goed door en stel vragen als iets niet duidelijk is.
- Zijn jullie het eens? Dan tekenen jullie allebei de akte bij de notaris.
- De notaris zorgt voor inschrijving in het huwelijksgoederenregister. Daarmee zijn de voorwaarden ook geldig tegenover derden, zoals schuldeisers.
Waar moet je op letten?
Huwelijksvoorwaarden zijn maatwerk. Wat voor het ene stel werkt, is voor het andere stel niet handig. Heb je een eigen bedrijf? Dan wil je misschien voorkomen dat je partner bij een scheiding aanspraak maakt op de waarde daarvan. Ben je allebei werknemer zonder grote bezittingen? Dan is koude uitsluiting misschien te streng en past een verrekenbeding beter.
Let ook op wat er staat over pensioen. Bij een scheiding zijn er aparte regels voor de verdeling van pensioen, maar in huwelijksvoorwaarden kun je hier afwijkende afspraken over maken.
Spreek ook af wat er geldt als een van jullie een erfenis krijgt. Zonder afspraken kan een erfenis, afhankelijk van het huwelijksvermogenstelsel, toch (deels) gemeenschappelijk worden.
Wat kost het om huwelijksvoorwaarden op te stellen?
De kosten voor het opstellen van huwelijksvoorwaarden verschillen per notaris en per situatie. Hoe ingewikkelder de afspraken, hoe meer werk de notaris eraan heeft. Het is verstandig om bij meerdere notarissen een offerte op te vragen. Vergelijk niet alleen de prijs, maar ook het advies dat je krijgt.
Veelgestelde vragen
Kunnen we huwelijksvoorwaarden ook ná het trouwen nog opstellen?
Ja, huwelijksvoorwaarden opstellen ná het huwelijk is mogelijk. Jullie hebben daarvoor wel toestemming van de rechtbank nodig. De notaris vraagt deze toestemming voor jullie aan. Na goedkeuring maakt de notaris de akte op en worden de voorwaarden ingeschreven in het huwelijksgoederenregister.
Wat is een verrekenbeding en wanneer is het handig?
Een verrekenbeding is een afspraak in huwelijksvoorwaarden waarbij jullie apart vermogen houden, maar op een afgesproken moment het gespaarde inkomen met elkaar verrekenen. Dit is handig als jullie niet alles willen samenvoegen, maar toch allebei mee willen profiteren van wat je samen verdient tijdens het huwelijk.
Gelden huwelijksvoorwaarden ook voor schulden?
Ja. In huwelijksvoorwaarden kun je ook afspraken maken over schulden. Als je kiest voor koude uitsluiting of een beperkte gemeenschap, dan blijven schulden die je partner maakt in principe van hem of haar. Schuldeisers kunnen dan in veel gevallen niet zomaar verhaal halen op jouw privévermogen. Let op: dit is niet in alle situaties waterdicht en hangt af van de specifieke omstandigheden.
Moet ik als zelfstandige ondernemer huwelijksvoorwaarden opstellen?
Als zelfstandige ondernemer is het zeker verstandig om na te denken over huwelijksvoorwaarden. Bij zakelijke schulden of een faillissement kan jouw privévermogen in het geding komen, of dat van je partner. Met huwelijksvoorwaarden kun je jullie privévermogen beschermen. Een notaris kan je hierover gericht adviseren.
