De erfbelasting vrijstelling bepaalt hoeveel geld of bezit je belastingvrij mag erven. Veel mensen weten niet precies waar ze recht op hebben, en betalen daardoor misschien meer belasting dan nodig is. Of ze missen kansen om slim gebruik te maken van de regels. In 2026 gelden er duidelijke bedragen, afhankelijk van je relatie tot degene die is overleden. Het loont om dit goed te begrijpen voordat je aangifte doet.
De vrijstellingsbedragen in 2026 op een rij
Elk jaar stelt de Belastingdienst nieuwe bedragen vast voor wat je belastingvrij mag ontvangen uit een nalatenschap. In 2026 gelden de volgende bedragen. Als partner van de overledene mag je tot € 795.156 belastingvrij erven. Kinderen en kleinkinderen hebben recht op een vrijstelling van € 22.918. Ben je ziek of gehandicapt en kind van de overledene, dan geldt er een hogere vrijstelling van € 68.740. Voor ouders is het vrijgestelde bedrag € 55.008. Erf je als andere erfgenaam, bijvoorbeeld als neef, nicht of vriend, dan is de vrijstelling veel lager: slechts € 2.769. Erven jij en je partner samen, dan is de gezamenlijke vrijstelling € 62.110. Over het bedrag dat boven de vrijstelling uitkomt, betaal je erfbelasting. Hoe meer je erft boven dat bedrag, hoe hoger het tarief kan zijn.
Hoe de tarieven werken na de vrijstelling
Pas als de erfenis hoger is dan het vrijgestelde bedrag, ga je belasting betalen. De hoogte van het tarief hangt af van twee dingen: je relatie tot de overledene en het bedrag dat je ontvangt boven de vrijstelling. Partners en kinderen betalen het laagste tarief: 10% over de eerste schijf tot € 152.368, en 20% over alles daarboven. Voor andere erfgenamen, zoals broers, zussen, neven, nichten of vrienden, ligt het tarief een stuk hoger. Zij betalen 30% over de eerste schijf en 40% over het bedrag daarboven. Een vriend die € 50.000 erft, ziet dus een groot deel daarvan naar de Belastingdienst gaan, want na de vrijstelling van € 2.769 is het resterende bedrag volledig belast tegen 30%. Dat verschil maakt de relatie tot de overledene heel bepalend voor wat je netto overhoudt.
Wanneer je geen aangifte hoeft te doen
Niet iedereen die iets erft, hoeft ook aangifte erfbelasting te doen. Als jouw deel van de nalatenschap volledig binnen de vrijstelling valt, is er in principe geen belasting verschuldigd. Toch kan de Belastingdienst je verzoeken om toch aangifte te doen. Ontvang je zo’n verzoek, dan ben je verplicht dit in te vullen. Krijg je geen verzoek en blijft de erfenis onder het vrijgestelde bedrag, dan hoef je zelf ook geen actie te ondernemen. Het is wel verstandig om de waarde van de nalatenschap goed in kaart te brengen. Denk daarbij aan spaargeld, beleggingen, een woning of een auto. Al die onderdelen tellen mee bij het bepalen van de totale waarde van de erfenis.
Schenkingen als manier om de belastingdruk te spreiden
Sommige mensen kiezen ervoor om al tijdens hun leven een deel van hun vermogen over te dragen aan kinderen of anderen. Dat heet schenken, en ook daarvoor gelden jaarlijkse vrijstellingen. Ouders mogen in 2026 elk jaar een bedrag belastingvrij schenken aan hun kinderen. Voor kinderen tussen de 18 en 40 jaar bestaan er onder bepaalde voorwaarden eenmalig hogere vrijstellingen, bijvoorbeeld voor de aankoop van een woning. Door jaarlijks te schenken, verlaag je het vermogen dat later in de nalatenschap valt. Dat kan de uiteindelijke belastingdruk voor erfgenamen aanzienlijk verlagen. Toch is het verstandig om je goed te laten informeren voordat je hier gebruik van maakt, want de regels zijn de afgelopen jaren meerdere keren veranderd.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mag een kind belastingvrij erven in 2026?
Een kind mag in 2026 tot € 22.918 belastingvrij erven van een ouder. Is het kind ziek of gehandicapt, dan geldt een hogere vrijstelling van € 68.740. Over het bedrag boven de vrijstelling betaalt een kind erfbelasting tegen een tarief van 10% of 20%, afhankelijk van de hoogte van het geerfde bedrag.
Betaalt een partner altijd erfbelasting over de gehele nalatenschap?
Een partner hoeft niet altijd erfbelasting te betalen. De vrijstelling voor partners is in 2026 vastgesteld op € 795.156. Valt de gehele erfenis onder dit bedrag, dan is er geen erfbelasting verschuldigd. Pas boven dit bedrag betaalt een partner belasting.
Telt een geerfde woning ook mee voor de erfbelasting?
Ja, een geerfde woning telt mee voor de erfbelasting. De woning wordt gewaardeerd op basis van de WOZ-waarde. Deze waarde wordt opgeteld bij de rest van de nalatenschap. Als het totaal boven de vrijstelling uitkomt, betaal je over het meerdere erfbelasting.
Kan een vriend of kennis ook profiteren van een hogere vrijstelling?
Nee, een vriend of kennis valt in de categorie overige erfgenamen. De vrijstelling voor deze groep is in 2026 slechts € 2.769. Over het bedrag daarboven betaalt een vriend of kennis 30% of zelfs 40% erfbelasting, afhankelijk van de hoogte van de erfenis.
