Een huwelijkscontract opstellen is voor veel stellen een stap die ze bewust zetten, maar er zijn ook veel koppels die er nooit bij stilstaan. Toch bepaalt zo’n document voor een groot deel hoe jullie financiën geregeld zijn tijdens het huwelijk, en wat er gebeurt als het mis gaat. Het is geen romantisch onderwerp, maar wel een praktisch en belangrijk één. Wie goed geïnformeerd trouwt, staat later nergens voor verrassingen.
Wat een huwelijkscontract precies regelt
Een huwelijkscontract is een officiële akte die toekomstige echtgenoten laten opstellen bij een notaris. Daarin leggen ze vast hoe ze hun bezittingen en schulden verdelen, zowel tijdens het huwelijk als wanneer het huwelijk eindigt. Zonder zo’n akte geldt automatisch het wettelijk stelsel, ook wel het gemeenschappelijk stelsel genoemd. Dat betekent dat alles wat jullie samen opbouwen tijdens het huwelijk in principe van allebei is. Denk aan een huis dat je samen koopt, spaargeld dat je opbouwt of een auto die je aanschaft. Wat je voor het huwelijk al bezat, blijft in principe van jou. In het contract kunnen stellen afspraken maken die afwijken van dit wettelijk stelsel, afgestemd op hun eigen situatie.
De drie meest gekozen stelsels in België
Wie in België trouwt, heeft de keuze uit verschillende huwelijksvermogensstelsels. Het eerste is het wettelijk stelsel, waarbij gemeenschappelijk vermogen en eigen vermogen naast elkaar bestaan. Het tweede is de volledige scheiding van goederen. Bij dit stelsel blijft alles wat jij verdient of bezit van jou alleen. Jullie bouwen geen gemeenschappelijk vermogen op. Dit klinkt streng, maar het biedt duidelijkheid en bescherming, zeker als één van de partners ondernemer is. Want schulden van een zelfstandige kunnen zo niet zomaar worden verhaald op de partner. Het derde stelsel is de algehele gemeenschap van goederen, waarbij alles samen is, ook wat je voor het huwelijk al had. Dit laatste is relatief zeldzaam, omdat het ver gaat. Welk stelsel het beste past, hangt helemaal af van de persoonlijke en financiële situatie van het koppel.
Hoe het opstellen in zijn werk gaat
Het opstellen van een huwelijkscontract gebeurt altijd via een notaris. Dat is wettelijk verplicht. De notaris legt de afspraken vast in een officiële akte en zorgt dat alles juridisch klopt. Voor het huwelijk moet de akte klaar zijn, want na de trouwdatum is het niet meer mogelijk om zomaar een contract op te stellen alsof jullie nog niet getrouwd zijn. Wel is het mogelijk om na het huwelijk de huwelijkse voorwaarden te wijzigen, maar dat is een apart juridisch traject. De kosten voor het opmaken van een contract bij de notaris variëren. Over het algemeen liggen de notariskosten tussen de 500 en 1.500 euro, afhankelijk van hoe complex de situatie is. Dat lijkt veel, maar het voorkomt vaak dure conflicten achteraf.
Wanneer het zeker de moeite waard is
Niet elk koppel heeft per se een apart contract nodig. Wie allebei in loondienst werkt, geen grote schulden heeft en niet veel eigen vermogen meebrengt, kan in veel gevallen prima uit de voeten met het wettelijk stelsel. Toch zijn er situaties waarbij een aparte regeling sterk aangeraden is. Denk aan iemand die een eigen bedrijf runt, iemand die een erfenis verwacht of al gekregen heeft, of een stel waarbij één partner veel meer vermogen meebrengt dan de ander. Ook wie al eerder getrouwd is geweest en kinderen heeft uit een eerder huwelijk, doet er goed aan om de financiële afspraken goed op papier te zetten. In al deze gevallen biedt een goed opgesteld document duidelijkheid voor beide partners, en ook voor eventuele kinderen of andere betrokkenen.
Veelgestelde vragen
Kan je na het trouwen nog een huwelijkscontract laten opstellen?
Na het trouwen kun je niet meer een eerste huwelijkscontract opstellen alsof je nog ongetrouwd bent. Wat wel kan, is de bestaande regeling wijzigen. Dat heet het wijzigen van het huwelijksvermogensstelsel. Dit gaat via de notaris en heeft ook juridische gevolgen. Je moet er rekening mee houden dat schuldeisers bezwaar kunnen maken als de wijziging hun belangen schaadt.
Wat gebeurt er als je geen huwelijkscontract hebt opgesteld?
Als je geen huwelijkscontract hebt opgesteld, geldt automatisch het wettelijk stelsel. Dat betekent dat jullie al het vermogen dat tijdens het huwelijk wordt opgebouwd samen delen. Eigen bezittingen van voor het huwelijk blijven in principe van jou. Dit wettelijk stelsel is voor veel koppels een prima regeling, maar het past niet in elke situatie.
Is een huwelijkscontract hetzelfde als een samenlevingscontract?
Nee, een huwelijkscontract en een samenlevingscontract zijn twee verschillende dingen. Een samenlevingscontract is voor mensen die samenwonen zonder te trouwen. Daarin leggen ze afspraken vast over kosten, bezittingen en andere praktische zaken. Een huwelijkscontract geldt alleen voor gehuwde of bijna gehuwde stellen en regelt het huwelijksvermogensstelsel.
Kan je in een huwelijkscontract ook afspraken maken over alimentatie?
In een huwelijkscontract kun je bepaalde afspraken maken over wat er gebeurt als het huwelijk eindigt, maar de regels rondom alimentatie zijn deels wettelijk vastgelegd. Je kunt afspraken maken over de verdeling van bezittingen, maar afspraken die volledig afzien van alimentatie zijn niet altijd rechtsgeldig. Een notaris kan je precies vertellen wat wel en niet mogelijk is in jouw situatie.
