Een legaat erfbelasting speelt een rol als iemand in zijn testament een speciaal deel van zijn bezit nalaat aan een persoon of organisatie. De ontvanger krijgt dan bijvoorbeeld een geldbedrag, kunstwerk of huis. Vaak is niet direct duidelijk of je belasting moet betalen over zo’n geschenk. Begrippen als legaat, erfbelasting en vrijstellingen kunnen voor verwarring zorgen. Deze blog geeft duidelijkheid over dit onderwerp, zodat je weet waar je aan toe bent.
Het verschil tussen een legaat en een erfdeel
Sommige mensen laten in hun testament een vast bedrag of bepaald voorwerp na aan iemand. Dit heet een legaat. Je bent dan geen erfgenaam van de overledene, maar krijgt wel een specifiek deel van de nalatenschap. Dit kan geld zijn, maar bijvoorbeeld ook een schilderij of auto. Het verschil met een erfdeel is belangrijk. Een erfdeel is een deel van alle bezittingen en schulden van de overledene. Een legaat geeft duidelijk aan wat je precies krijgt. Voor sommige mensen is deze vorm handig, bijvoorbeeld als de overledene iets wil nalaten aan een vriend, buurman of goed doel buiten de familie.
Wanneer betaal je erfbelasting over een legaat?
In Nederland moet je bijna altijd belasting betalen over wat je erft, ook als het om een legaat gaat. Deze belasting heet erfbelasting. Of je deze erfbelasting daadwerkelijk moet betalen, hangt af van de waarde van het legaat en je relatie tot de overledene. Voor partners en kinderen gelden hogere vrijstellingen dan voor vrienden of goede doelen. Als de waarde van het ontvangen legaat hoger is dan het vrijgestelde bedrag, betaal je belasting over het deel boven de vrijstelling. Is het minder waard? Dan betaal je meestal niets. Goed om te weten: soms heeft de overledene in het testament bepaald dat de erfbelasting uit de nalatenschap wordt betaald. Dit heet een legaat vrij van recht. In dat geval hoeft de ontvanger de belasting niet zelf te voldoen en wordt deze uit het algemene erfdeel gehaald.
Een legaat vrij van recht kiezen
Soms schrijft de overledene duidelijk op dat de erfbelasting over het legaat niet door de ontvanger betaald hoeft te worden. Dat heet een legaat vrij van recht. Deze regeling zorgt ervoor dat degene die het legaat krijgt, het volledige bedrag of bezit ontvangt zoals in het testament beschreven. De belasting wordt dan betaald uit het deel dat naar de erfgenamen gaat. Dit is handig als de gever iemand niet wil belasten met extra kosten. Het kan wel betekenen dat het erfdeel van de andere erfgenamen kleiner is, omdat zij samen opdraaien voor de erfbelasting van het legaat. Niet iedere erflater kiest hiervoor, dus het is slim het testament goed te lezen.
Belangrijke aandachtspunten en tips bij het ontvangen van een legaat
Ontvang je een legaat, dan is het goed om na te gaan wat hiervan de waarde is en welke regels gelden voor erfbelasting. Controleer altijd het testament en kijk bij de Belastingdienst op welk bedrag je mogelijk belasting moet betalen. Check ook de huidige vrijstellingen, want die veranderen soms per jaar. Laat je het legaat overboeken naar je bankrekening of neem je bijvoorbeeld een schilderij in bezit, zorg voor bewijs van ontvangst. Voor goede doelen is het vaak fijn om te weten dat ze meestal geen erfbelasting betalen. Ben je geen erfgenaam maar krijg je toch een legaat, dan moet je goed opletten wat je rechten en plichten zijn. Bij twijfel kun je hulp vragen aan een notaris.
Meest gestelde vragen over legaat erfbelasting
Wat gebeurt er als ik het legaat weiger? Als je een legaat niet wilt ontvangen, kun je het weigeren. Je hoeft dan ook geen erfbelasting te betalen over dit legaat.
Hoef ik altijd erfbelasting te betalen over een legaat? Je betaalt alleen erfbelasting over een legaat als de waarde boven de vrijstelling komt. Is het bedrag lager, dan betaal je niets.
Wie betaalt de erfbelasting als het legaat vrij van recht is? Bij een legaat vrij van recht betaalt de algemene nalatenschap de erfbelasting, niet de ontvanger van het legaat zelf.
Hoe weet ik of het om een legaat of erfdeel gaat? Het testament geeft duidelijk aan wat een legaat is en wie erfgenaam is. Een legaat is altijd een los bedrag of object, een erfdeel is een gedeelte van alles.
Wanneer is een goed doel vrijgesteld van erfbelasting? Goede doelen die door de Belastingdienst zijn erkend als ANBI betalen meestal geen erfbelasting over een ontvangen legaat.
