Samenwonen eigendom regelen klinkt misschien saai, maar het is een van de slimste dingen die je samen kunt doen voordat je de sleutel omdraait. Veel stellen denken pas na over wie wat bezit als het al te laat is, bijvoorbeeld na een breuk of bij overlijden. Dan blijkt dat de wet heel anders denkt over jouw spullen en jouw huis dan jijzelf. Gelukkig kun je dit goed regelen, als je maar weet waar je op moet letten.
Wie is eigenaar van de woning als jullie samen kopen
Als jullie samen een huis kopen, staan jullie allebei in de koopakte en bij de notaris. Je kunt kiezen of je elk voor de helft eigenaar bent, of in een andere verhouding. Die verhouding hangt soms af van wie meer inlegt, bijvoorbeeld als de een meer spaargeld inbrengt dan de ander. Het is verstandig dit goed vast te leggen, want zonder schriftelijke afspraken gaat de wet ervan uit dat jullie allebei recht hebben op de helft. Dat kan oneerlijk voelen als de verdeling er in de praktijk heel anders uitziet. Bij de notaris kun je dit nauwkeurig laten vastleggen, zodat er later geen misverstanden over ontstaan.
Het samenlevingscontract en wat het voor eigendom betekent
Een samenlevingscontract is een officieel document dat je bij de notaris opstelt. Daarin leg je vast wie welke bezittingen heeft, hoe jullie de kosten verdelen en wat er gebeurt als de relatie stopt. Zonder zo’n contract heb je als samenwoners geen automatische rechten op elkaars spullen of het huis. Dat is heel anders dan bij een huwelijk. Stel dat jij het huis alleen op jouw naam hebt staan en je partner overlijdt, dan heb jij als samenwoner zonder contract geen recht op de woning. Je partner kan dat wel regelen via een testament, maar dan moeten jullie dat ook echt doen. Het samenlevingscontract dekt niet alles af, maar het is een stevige basis voor goede afspraken over gedeeld bezit.
Wat er gebeurt met de woning als jullie uit elkaar gaan
Een scheiding is nooit leuk, maar zonder goede afspraken wordt het ook nog eens ingewikkeld. Als jullie allebei eigenaar zijn van de woning, moet er een beslissing worden genomen: koopt de een de ander uit, of wordt het huis verkocht? Als één persoon de ander uitkoopt, moet die persoon wel genoeg inkomen hebben om de hypotheek alleen te dragen. De bank kijkt daar opnieuw naar. Als dat niet lukt, is verkoop vaak de enige optie. Hoe pijnlijk dat ook is. Hebben jullie in het samenlevingscontract afgesproken hoe dit geregeld wordt, dan is dat een stuk makkelijker. Je weet dan al wat er moet gebeuren en wie recht heeft op welk deel van de overwaarde of restschuld.
Eigendom van spullen en inboedel bij samenwonen
Niet alleen het huis, ook de inboedel kan voor discussie zorgen. Denk aan de bank, de televisie of de auto. Als jullie allebei meebetalen aan een grote aankoop, zijn jullie in principe allebei voor de helft eigenaar. Maar als alleen jij iets betaalt, is het van jou. Het probleem is dat dit in de praktijk zelden zo zwart wit is. Bankafschriften en bonnetjes zijn de beste bewijzen van wie wat heeft betaald. Veel stellen schrijven in het samenlevingscontract een lijst op van waardevolle spullen en wie ze bezit. Dat klinkt overdreven, maar het voorkomt veel ruzie later. Zeker als de relatie eindigt of als één van jullie overlijdt en er erfgenamen in beeld komen die aanspraak maken op bepaalde bezittingen.
Veelgestelde vragen
Moeten we naar de notaris als we gaan samenwonen?
Samenwoners zijn niet verplicht om naar de notaris te gaan. Toch is het sterk aan te raden om een samenlevingscontract op te stellen. Daarin leg je vast wie eigenaar is van de woning en de spullen, en hoe jullie kosten verdelen. Zonder dit contract heb je bij een breuk of overlijden weinig juridische bescherming.
Wat gebeurt er met de woning als mijn partner overlijdt en we niet getrouwd zijn?
Als jouw partner overlijdt en jullie zijn niet getrouwd, heb je als samenwoner geen automatisch recht op de woning. De woning gaat over naar de erfgenamen van je partner, zoals zijn of haar ouders of kinderen. Je kunt dit voorkomen door een testament op te laten stellen waarin jij als erfgenaam wordt aangewezen.
Kan ik een huis kopen met mijn partner als we niet hetzelfde verdienen?
Ja, dat kan. Jullie mogen elk een ander percentage van de woning in eigendom hebben. Als de een meer inlegt of meer hypotheek draagt, kun je dit laten vastleggen bij de notaris. De eigendomsverhouding hoeft dus niet altijd fifty fifty te zijn.
Wat is overwaarde en hoe werkt dat bij samenwonen?
Overwaarde is het verschil tussen de waarde van de woning en de resterende hypotheekschuld. Als jullie het huis verkopen en er blijft geld over, dan hebben jullie beiden recht op een deel van dat bedrag. Hoe groot dat deel is, hangt af van de afspraken die jullie hebben gemaakt over de eigendomsverdeling.
