Bij een scheiding alimentatie regelen is voor veel mensen een van de moeilijkste stappen. Je leven verandert ingrijpend, en tegelijk moet je nadenken over geld, kinderen en wie wat betaalt. Dat is niet eenvoudig. Toch is het goed om te weten hoe het systeem werkt, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Twee soorten bijdragen na een scheiding
Na een scheiding zijn er twee soorten financiële bijdragen die een rol kunnen spelen. De eerste is kinderalimentatie. Dit is een bedrag dat de ouder die minder voor de kinderen zorgt, betaalt aan de ouder die meer zorgtaken op zich neemt. Het doel is dat de kinderen niet financieel achteruitgaan door de breuk. De tweede soort is partneralimentatie. Dit is een bijdrage aan de kosten van levensonderhoud van de ex-partner. Dit geldt alleen als die partner zelf niet genoeg verdient om van te leven. Beide vormen kunnen tegelijk van toepassing zijn, maar ze worden los van elkaar berekend.
Hoe wordt de hoogte van het bedrag bepaald
De hoogte van kinderalimentatie hangt af van twee dingen: wat de kinderen nodig hebben en wat de ouders kunnen betalen. Rechters gebruiken hiervoor richtlijnen van de Expertgroep Alimentatienormen, ook wel de Tremanormen genoemd. Bij partneralimentatie kijkt de rechter naar de behoefte van de ontvanger en de draagkracht van de betaler. De behoefte is wat iemand nodig heeft om op hetzelfde niveau te leven als tijdens het huwelijk. De draagkracht is wat de betaler over heeft na aftrek van zijn of haar eigen vaste lasten. Als je samen een overeenkomst kunt sluiten, hoef je niet naar de rechter. Dat scheelt tijd, geld en stress.
Hoe lang duurt de betalingsplicht
Kinderalimentatie loopt in principe door totdat een kind 18 jaar is. Daarna kan het kind zelf om een bijdrage vragen tot de leeftijd van 21 jaar, als het nog studeert of geen eigen inkomen heeft. Partneralimentatie kent andere regels. Bij scheidingen uitgesproken na 1 januari 2020 geldt in de meeste gevallen een maximale duur van vijf jaar. Is het huwelijk langer dan vijftien jaar geduurd en is de ex-partner ouder dan 50 jaar, dan kan die termijn langer zijn. Er zijn ook situaties waarin de alimentatieplicht eerder stopt, bijvoorbeeld als de ontvanger opnieuw trouwt of gaat samenwonen.
Wat als de situatie verandert
Het leven staat niet stil na een scheiding. Iemand kan een nieuwe baan vinden, werkloos worden of ziek worden. In al die gevallen kan het bedrag worden aangepast. Je kunt dit onderling regelen, maar als je er niet uitkomt, kan de rechter een nieuwe beslissing nemen. Dit heet een wijziging van de alimentatie. Let op: een wijziging gaat pas in vanaf het moment dat je erom vraagt, niet met terugwerkende kracht. Wacht dus niet te lang als je merkt dat de situatie wezenlijk is veranderd. Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting en andere onafhankelijke instanties kunnen helpen om inzicht te krijgen in de financiële gevolgen van zo’n aanpassing.
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf de hoogte van de alimentatie afspreken zonder rechter?
Ja, dat kan. Als beide partijen het eens zijn, mogen zij zelf afspraken maken over de hoogte en duur van de alimentatie. Het is verstandig om die afspraken schriftelijk vast te leggen in een convenant. Een mediator of advocaat kan daarbij helpen. Door de afspraken te laten opnemen in het echtscheidingsverzoek, worden ze officieel en afdwingbaar.
Wat gebeurt er als de betaler de alimentatie niet betaalt?
Als iemand de alimentatie niet betaalt, kan de ontvanger hulp vragen aan het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen, afgekort LBIO. Dit bureau zorgt ervoor dat het bedrag alsnog wordt geïnd, bijvoorbeeld door beslag te leggen op het salaris of de bankrekening van de betaler. Er zijn geen extra kosten verbonden aan het inschakelen van het LBIO als de alimentatie is vastgelegd door de rechter.
Telt een nieuwe partner mee bij het berekenen van de draagkracht?
Het inkomen van een nieuwe partner telt in principe niet mee bij het berekenen van de draagkracht van de betaler. Wel kunnen de woonlasten lager zijn als iemand de kosten deelt met een nieuwe partner, en dat kan indirect invloed hebben op de berekening. Elke situatie is anders, dus bij twijfel is het verstandig om juridisch advies te vragen.
Stopt partneralimentatie automatisch als de ontvanger gaat samenwonen?
Ja, als de ontvanger van partneralimentatie gaat samenwonen alsof zij getrouwd zijn, stopt de betalingsverplichting. Dit geldt ook bij een geregistreerd partnerschap. Het samenwonen moet wel aantoonbaar zijn. De betaler die hierover twijfels heeft, kan dit aan de rechter voorleggen.
