Eenvoudig uitleggen wat nalaten is
Nalaten gaat over het achterlaten van je geld, huis, spullen en schulden na je overlijden. Alles bij elkaar noem je ook wel je erfenis. Wie deze erfenis krijgt, wordt bepaald door de wet, tenzij je dit anders regelt. Wil je zelf kiezen wie jouw bezittingen erven of wil je iemand juist overslaan, dan heb je een testament nodig. Hierin beschrijf je precies wat jij wilt dat er met jouw nalatenschap gebeurt.
De regels van de wet zijn standaard
Zonder testament worden je nabestaanden volgens vaste afspraken uit de wet erfgenaam. Partners, kinderen of bijvoorbeeld ouders en broers of zussen erven in een vaste volgorde. Dit heet het wettelijk erfrecht. Ben je getrouwd, dan krijgt de partner meestal het grootste deel. Zijn er kinderen, dan hebben zij ook recht op een deel van het nagelaten vermogen. Wil je afwijken van deze standaardregels, bijvoorbeeld omdat je je partner zonder huwelijk iets wilt geven, iemand wilt uitsluiten of goede doelen wilt opnemen, dan kan dit alleen via een testament. Met een gewone brief of een zelfgemaakt document kun je dit in Nederland niet officieel regelen.
Zelf zaken regelen geeft rust
Zelf vastleggen wat er met jouw bezit gebeurt, geeft mensen vaak een gerust gevoel. Zeker als je een bijzondere gezinssituatie hebt, bijvoorbeeld als je samenwoont zonder te trouwen, gescheiden bent met kinderen uit meerdere relaties, of iemand buiten de familie iets wilt geven. Ook kun je in een testament vastleggen wie er voor je minderjarige kinderen zorgt als beide ouders overlijden. Door dit soort keuzes te maken, weet je zeker dat jouw wensen worden uitgevoerd als je er niet meer bent. Familieleden hoeven dan minder onzekerheden en kans op ruzie te ervaren bij het afwikkelen van de nalatenschap.
Hoe maak je een testament en wie helpt je daarbij
Een testament kun je pas officieel laten maken als je 16 jaar of ouder bent. Dit moet altijd bij een notaris. De notaris bespreekt je wensen met je en legt deze vast in een akte. Alles wat je wilt nalaten, kun je dan in het testament opnemen. Het is slim om goed na te denken en soms advies te vragen. Zo kun je duidelijk vastleggen of een vriend, buurvrouw of bijvoorbeeld een stichting een deel van je bezit krijgt naast de reguliere erfgenamen. Ook kun je oplossingen verzinnen voor praktische problemen, bijvoorbeeld als je wilt dat een erfgenaam pas op een bepaalde leeftijd iets krijgt. Wijzingen in je testament blijven mogelijk; je kunt het op elk moment aanpassen zolang je leeft.
Kiezen geeft vrijheid en duidelijkheid
Met eigen keuzes in een testament bepaal je zelf wat je nalaat en voorkom je onduidelijkheid bij anderen. Zo kun je recht doen aan de band die je had met bepaalde mensen, maar ook denken aan goede doelen of nieuwe partners. Het zelf regelen van je laatste wil is vooral handig bij samengestelde gezinnen, samenwonenden en mensen die erfgenamen willen aanwijzen die niet automatisch volgens de wet iets zouden krijgen. Je keuzes worden altijd vastgelegd bij de notaris, zodat er later geen misverstanden kunnen ontstaan. Het is dan voor nabestaanden duidelijk wat jouw bedoelingen zijn met je nalatenschap, van geld tot sieraden en van huis tot huisdieren.
Veelgestelde vragen over is een testament nodig
- Moet ik een testament maken als ik mijn geld en spullen volgens de wet wil nalaten?
Als je geen wensen hebt om af te wijken van de wettelijke regels, is een testament niet verplicht. De overheid regelt dan wie jouw erfgenamen zijn.
- Kan ik mijn favoriete goede doel geld nalaten?
Als je een deel van je bezit wilt geven aan een goed doel, moet je dat opnemen in een testament. Dit kan niet met alleen een brief of mondelinge afspraak.
- Aan wie kan ik nalaten via een testament?
Je mag zelf bepalen aan wie je geld, spullen of ander bezit wilt nalaten. Dit kan familie zijn, maar ook vrienden, buren, of een organisatie.
- Mag ik mijn kinderen onterven?
Je kunt je kinderen onterven, maar in Nederland hebben kinderen altijd recht op hun zogeheten ‘legitieme portie’. Dit betekent dat zij een deel van de erfenis kunnen opeisen, zelfs als ze onterfd zijn.
- Zijn er kosten verbonden aan het opstellen van een testament?
Een testament opstellen brengt kosten met zich mee. De notaris bespreekt deze kosten met je voordat het testament wordt opgesteld.
