De wettelijke regels bepalen wie erft
Als je overlijdt zonder testament, dan gelden de Nederlandse regels voor nalatenschap. Dit wordt het wettelijk erfrecht genoemd. Hierin staat precies wie recht heeft op de erfenis en in welke volgorde. Je familie wordt ingedeeld in vier groepen. Eerst wordt er gekeken of je partner en kinderen hebt. Als die er zijn, krijgen zij jouw spullen. Zijn die er niet, dan kijken de regels verder naar andere familie zoals ouders, broers en zussen. Iemand die niet officieel familie is, zoals een goede vriend, krijgt vanzelf niets volgens deze regels.
Wie staan er in de eerste groep erfgenamen?
De eerste groep erfgenamen bestaat uit je partner en je kinderen. Als je een man of vrouw hebt, of een geregistreerde partner, dan erft deze persoon standaard samen met de kinderen. De langstlevende partner krijgt de spullen en het geld direct. De kinderen krijgen een ‘papieren’ deel, wat zij later ontvangen als de partner komt te overlijden. Zijn er geen kinderen, dan gaat alles naar de partner. Ben je alleenstaand zonder kinderen, dan komen naaste familieleden aan de beurt.
Familieleden in andere groepen komen later aan de beurt
Als er geen partner of kinderen zijn, gaat het nalaten naar familie uit de tweede groep. Dit zijn je ouders, broers en zussen. Zij verdelen de erfenis. Zijn er helemaal geen familieleden uit deze groep, dan gaat het door naar de derde groep: je grootouders. Zij zijn meestal niet meer in leven, maar dan krijgen de broers en zussen van je ouders een deel. Als ook daar niets meer is, bekijkt men de vierde groep: overgrootouders en hun nakomelingen. Meestal wordt het erfdeel in deze groepen verdeeld onder mensen die je misschien nooit gekend hebt. Zijn er helemaal geen familieleden meer, dan valt alles toe aan de staat. De overheid erft jouw bezit dus alleen als er geen familie te vinden is.
Wat als je iets anders wilt nalaten?
Wie graag wil dat niet-familie, zoals goede vrienden of een stichting, iets uit zijn nalatenschap ontvangt, moet zelf een testament maken. In een testament kun je zelf bepalen wie wat krijgt. Denk bijvoorbeeld aan het nalaten van een huisdier, een sieraad, geld voor een goed doel of het verdelen van fotoalbums. Zonder testament kan een nabije vriend wettelijk niets erven. Alleen wat er in het testament staat, geldt dan. Wil je bezorgen dat een schoonkind of stiefkind iets krijgt, regel dit dan bij de notaris. Zo zorg je ervoor dat jouw laatste wensen kloppen met de uiteindelijke verdeling.
De manier van verdelen en de rol van schulden
Wat je nalaat, bestaat niet alleen uit geld en spullen. Ook eventuele schulden horen hierbij. Erfgenamen krijgen dus niet alleen bezittingen, ze erven ook schulden. Het is mogelijk een erfenis te weigeren of onder voorwaarden te accepteren. Dit heet beneficiair aanvaarden. Dan ben je niet met je eigen geld voor de schulden verantwoordelijk, alleen met wat je uit de nalatenschap ontvangt. Vooral als je niet weet of de overleden persoon schulden had, is dit verstandig. Kinderen krijgen alles wat van de ouder overblijft, maar zij mogen kiezen hoe ze dat willen ontvangen.
Veelgestelde vragen over geen testament en wie erft
-
Wie krijgt de erfenis als ik overlijd zonder testament?
Als je overlijdt zonder testament erven eerst jouw partner en kinderen samen. Zijn die er niet, dan gaat de erfenis naar je ouders, broers en zussen. Zijn die er ook niet, dan komen familieleden van vorige generaties aan de beurt. -
Krijgen mijn stiefkinderen ook iets als ik geen testament heb?
Stiefkinderen zijn volgens de wet geen erfgenaam als er geen testament is. Zij kunnen alleen erven als je dat zelf vooraf regelt in een testament. -
Wat gebeurt er met mijn bezittingen als ik geen familie meer heb?
Als er helemaal geen familie meer over is, gaat de erfenis uiteindelijk naar de Nederlandse staat. De overheid wordt dan de erfgenaam van jouw spullen. -
Wat gebeurt er als ik alleen een geregistreerde partner heb?
Bij overlijden zonder testament erft een geregistreerde partner net als een echtgenoot. De partner krijgt dan alles, als er geen kinderen zijn. Zijn er wel kinderen, dan wordt het verdeeld zoals bij een huwelijk. -
Ben ik verplicht om een erfenis te accepteren?
Je hoeft een erfenis niet aan te nemen. Je mag ‘verwerpen’ (weigeren) of ‘beneficiair aanvaarden’ (voorwaardelijk accepteren). Zo kun je voorkomen dat je met schulden achterblijft.
