Gemeenschap van goederen is een begrip dat veel stellen raakt, maar niet iedereen begrijpt het volledig. Wie trouwt of een geregistreerd partnerschap sluit zonder afspraken te maken, deelt automatisch bezittingen en schulden met de partner. Dat klinkt logisch als je samen een leven opbouwt, maar het heeft ook gevolgen die je misschien niet verwacht. Hoeveel weet jij eigenlijk over wat er van jou is, en wat van jullie samen?
Wat er precies bij jullie beiden hoort
Stel je voor dat je al jaren een spaarrekening hebt opgebouwd voordat je trouwt. Ben je vóór 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan valt die rekening automatisch in de gezamenlijke pot. Dat geldt ook voor schulden: een studieschuld die je partner had vóór het huwelijk, wordt dan ook jouw schuld. Bij een algehele gemeenschap horen alle bezittingen en schulden van beide partners samen. Niets blijft puur privé, tenzij het gaat om een erfenis of schenking waarbij de schenker uitdrukkelijk heeft vastgelegd dat die niet in de gemeenschap valt.
De wetswijziging van 2018 veranderde de spelregels
Vanaf 1 januari 2018 geldt in Nederland een nieuwe standaardregel voor stellen die trouwen zonder voorwaarden op papier te zetten. De beperkte gemeenschap van goederen is nu het uitgangspunt. Alleen wat je samen opbouwt tijdens het huwelijk valt dan in de gezamenlijke boedel. Wat je ieder voor zich had vóór het huwelijk, blijft privé. Dit is een groot verschil met de oude situatie, waarbij echt alles samen was. Stellen die vóór 2018 zijn getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, vallen nog altijd onder de oude regels van de algehele gemeenschap.
Wat er bij een scheiding gebeurt met de gezamenlijke boedel
Een scheiding is nooit makkelijk, maar de verdeling van bezittingen maakt het er vaak niet eenvoudiger op. Bij een gemeenschappelijke boedel moeten beide partners alles eerlijk verdelen. Dat betekent: de woning, het spaargeld, de auto en ook de schulden. Als één partner meer heeft verdiend of meer bezit inbracht, maakt dat in principe niet uit. Alles wat gemeenschappelijk is, wordt doorgaans fifty fifty verdeeld. Dit kan in de praktijk voor spanning zorgen, bijvoorbeeld als één partner een eigen bedrijf heeft dat ook in de gemeenschap valt. De waarde van dat bedrijf telt dan mee bij de verdeling.
Huwelijkse voorwaarden als alternatief
Wie de automatische regels niet wil volgen, kan kiezen voor huwelijkse voorwaarden. Met een notaris leg je dan vast welke bezittingen en schulden privé blijven en wat jullie samen delen. Het is ook mogelijk om te kiezen voor een tussenweg, zoals een verrekenbeding. Daarbij houd je bezittingen apart, maar verdeel je aan het einde van elk jaar of bij scheiding de inkomsten die zijn opgebouwd. Stellen die al getrouwd zijn, kunnen alsnog naar de notaris om huwelijkse voorwaarden op te stellen. Dat heet een wijziging van huwelijksvermogensrecht en is gewoon mogelijk tijdens het huwelijk.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de algehele en de beperkte gemeenschap?
Bij de algehele gemeenschap van goederen, die gold vóór 2018, hoort alles wat beide partners bezitten of schulden hebben samen. Bij de beperkte gemeenschap, die geldt voor stellen die na 1 januari 2018 zijn getrouwd, valt alleen wat tijdens het huwelijk is opgebouwd in de gezamenlijke boedel. Bezittingen en schulden van vóór het huwelijk blijven dan van de persoon zelf.
Valt een erfenis ook in de gezamenlijke boedel?
Een erfenis valt niet automatisch in de gedeelde boedel. Wanneer de overledene in het testament heeft opgenomen dat de erfenis privé moet blijven, dan geldt die uitsluitingsclausule. Zonder zo’n clausule kan een erfenis bij de algehele gemeenschap van goederen wel degelijk gemeenschappelijk worden. Bij de beperkte gemeenschap die na 2018 geldt, blijft een erfenis standaard privé.
Kan ik tijdens mijn huwelijk alsnog huwelijkse voorwaarden opstellen?
Ja, dat is mogelijk. Stellen die al getrouwd zijn kunnen tijdens het huwelijk alsnog naar de notaris gaan om afspraken vast te leggen over bezittingen en schulden. Dit heet het wijzigen van het huwelijksvermogensrecht. De notaris stelt een akte op en die wordt ingeschreven in het huwelijksgoederenregister.
Wat gebeurt er met schulden van mijn partner bij een gemeenschappelijke boedel?
Schulden die bestaan binnen de gezamenlijke boedel kunnen in principe ook op jou worden verhaald. Bij de algehele gemeenschap die gold vóór 2018, gelden ook schulden van vóór het huwelijk als gemeenschappelijk. Bij de beperkte gemeenschap blijven privéschulden van vóór het huwelijk in principe privé. Een schuldeiser kan dan niet zomaar bij jouw privébezit aankloppen.
