Wil je geld schenken aan je kind of kleinkind, maar weet je niet hoeveel belasting de ontvanger moet betalen? Schenkbelasting berekenen doe je op basis van drie dingen: de hoogte van het bedrag, de relatie tussen schenker en ontvanger, en de vrijstelling die van toepassing is. Alles daarboven wordt belast tegen een tarief dat afhangt van diezelfde relatie.
Wanneer betaal je eigenlijk schenkbelasting?
Schenkbelasting betaalt de ontvanger, niet de schenker. Zodra iemand een gift krijgt die boven de jaarlijkse vrijstelling uitkomt, moet de ontvanger aangifte doen en belasting betalen over het deel boven de vrijstelling. Is de schenking lager dan de vrijstelling, dan hoef je helemaal niets te doen.
De belasting geldt voor alle soorten schenkingen: geld, een huis, aandelen of andere bezittingen. Zelfs als je iets ver onder de marktwaarde verkoopt aan een familielid, kan de Belastingdienst het verschil zien als een schenking.
Welke vrijstellingen gelden er?
De vrijstelling bepaalt welk deel van de schenking belastingvrij is. Hoe dichter de familierelatie, hoe hoger de vrijstelling. De bedragen hieronder zijn de algemeen bekende richtlijnen. Controleer altijd de actuele bedragen op de website van de Belastingdienst, want deze worden elk jaar aangepast aan de inflatie.
- Ouders aan kinderen: er geldt een hogere jaarlijkse vrijstelling dan voor anderen. Kinderen kunnen daarnaast eenmalig een verhoogde vrijstelling gebruiken, bijvoorbeeld voor een studie of de aankoop van een woning.
- Grootouders of derden aan kleinkinderen of anderen: er geldt een lagere jaarlijkse vrijstelling.
- Iedereen kan jaarlijks een klein bedrag belastingvrij schenken aan wie hij wil, ook aan vrienden of kennissen.
De eenmalig verhoogde vrijstelling voor de eigen woning is de afgelopen jaren flink veranderd. Controleer voor 2025 en 2026 altijd de actuele regels, want de zogeheten jubelton bestaat al een aantal jaar niet meer in de oude vorm.
Hoe bereken je schenkbelasting stap voor stap?
Het berekenen gaat in een paar stappen. Dit is de logische volgorde:
- Stap 1: Bepaal de totale waarde van de schenking.
- Stap 2: Kijk welke vrijstelling van toepassing is op basis van de relatie met de ontvanger.
- Stap 3: Trek de vrijstelling af van het geschonken bedrag. Dit is de belastbare grondslag.
- Stap 4: Pas het juiste belastingtarief toe op de grondslag.
- Stap 5: Bereken de verschuldigde belasting.
Stel: een ouder schenkt 30.000 euro aan een kind. De jaarlijkse vrijstelling voor ouder aan kind bedraagt een bepaald bedrag. Het gedeelte daarboven is belastbaar. Over dat belastbare deel betaalt het kind schenkbelasting tegen het tarief dat hoort bij de schijf van kinderen.
Welke tarieven gelden er?
De tarieven voor schenkbelasting zijn opgedeeld in twee groepen en twee schijven. Ook hier geldt: controleer de exacte bedragen en grenzen elk jaar bij de Belastingdienst, want schijfgrenzen worden jaarlijks bijgesteld.
Groep 1 bestaat uit partners en kinderen. Zij betalen een lager tarief dan anderen. Groep 2 bestaat uit alle overige ontvangers, zoals broers, zussen, vrienden of goede doelen. Zij betalen een hoger tarief. Binnen elke groep geldt een lager tarief voor het eerste deel van de belastbare schenking, en een hoger tarief voor het deel daarboven.
Kleinkinderen vallen in een aparte categorie: zij betalen meer dan kinderen, maar minder dan volledig vreemden.
Waar kun je schenkbelasting berekenen?
De Belastingdienst heeft een gratis hulpmiddel op zijn website waarmee je schenkbelasting kunt berekenen. Je vult het bedrag en de relatie in, en je ziet direct of je belasting moet betalen en hoeveel. Dit hulpmiddel houdt ook rekening met de verschillende vrijstellingen, zodat je meteen de juiste keuze kunt maken.
Ook op sites zoals Thuisnotaris en BerekenHet.nl vind je gratis calculators. Die geven een snel overzicht van wat er netto overblijft van een schenking na aftrek van belasting. Handig als je wilt vergelijken wat verschillende bedragen of vrijstellingen opleveren.
Aangifte doen: wanneer en hoe?
Als de schenking boven de vrijstelling uitkomt, moet de ontvanger aangifte schenkbelasting doen. Dat gebeurt bij de Belastingdienst, meestal via een formulier dat je online of op papier kunt invullen. De aangifte moet in het jaar na de schenking worden ingediend, voor 1 maart. Doe je dat niet op tijd, dan kan de Belastingdienst een naheffing opleggen.
De schenker hoeft zelf geen aangifte te doen, maar moet wel kunnen aantonen dat de schenking heeft plaatsgevonden als de Belastingdienst daarom vraagt. Een schriftelijke overeenkomst of bankafschrift is daarvoor voldoende.
Slim schenken: spreiding over meerdere jaren
Wie veel wil schenken, kan de jaarlijkse vrijstelling slim inzetten door elk jaar een bedrag te schenken onder of tot aan de vrijstellingsgrens. Zo bouw je over meerdere jaren een groter bedrag over zonder dat er schenkbelasting betaald hoeft te worden. Dit wordt ook wel gespreid schenken genoemd.
Let op: je kunt de jaarlijkse vrijstelling niet sparen of overdragen naar een volgend jaar. Elk jaar begint opnieuw, en ongebruikte ruimte vervalt gewoon.
Veelgestelde vragen
Moet de ontvanger of de schenker de schenkbelasting betalen?
De ontvanger betaalt de schenkbelasting, niet degene die schenkt. Als een kind geld krijgt van een ouder, is het kind degene die aangifte doet en de belasting betaalt over het deel boven de vrijstelling.
Wat gebeurt er als ik geen aangifte doe terwijl dat wel moet?
Als je geen aangifte schenkbelasting doet terwijl de schenking boven de vrijstelling uitkomt, kan de Belastingdienst alsnog een aanslag opleggen, soms met boete en rente. Het is verstandig om dit niet te laten liggen.
Kan ik elk jaar opnieuw belastingvrij schenken?
Ja, de jaarlijkse vrijstelling geldt elk jaar opnieuw. Je kunt dus elk jaar een bedrag schenken tot aan de vrijstellingsgrens zonder dat er schenkbelasting verschuldigd is. De vrijstelling is niet overdraagbaar naar een volgend jaar.
Telt een schenking in de vorm van een huis ook mee?
Ja, ook schenkingen in de vorm van een woning, aandelen of andere bezittingen tellen mee. De waarde van het geschonken goed wordt bepaald op het moment van de schenking en vormt de basis voor de berekening van de schenkbelasting.
Hoe weet ik welk tarief voor mij geldt?
Het tarief hangt af van de relatie tussen de schenker en de ontvanger. Kinderen en partners betalen een lager tarief dan bijvoorbeeld neven, nichten of vrienden. De Belastingdienst deelt ontvangers in in twee groepen, elk met eigen tarieven en schijven. Via het hulpmiddel op de website van de Belastingdienst zie je direct welk tarief op jouw situatie van toepassing is.
