Bij een scheiding boedelscheiding komt er veel op je af. Naast alle emoties moet je ook praktische beslissingen nemen over spullen, geld en schulden die jullie samen hebben opgebouwd. Wie krijgt het huis? Wat gebeurt er met de spaarpot? En hoe zit het met de auto die jullie allebei gebruikten? Dit zijn vragen waar veel mensen pas tijdens een scheiding mee te maken krijgen. Het is goed om te weten hoe dit proces werkt, zodat je weet wat je kunt verwachten.
Wat er onder de verdeling van bezittingen valt
Wanneer twee mensen uit elkaar gaan, moeten zij alles verdelen wat zij samen bezitten. Dit noem je de verdeling van de gemeenschap van goederen, of in gewone taal: het splitsen van de gezamenlijke boedel. Alles wat jullie samen hebben, telt mee. Denk aan de woning, het spaargeld, de inboedel, maar ook aan schulden zoals een hypotheek of een lening. Het gaat dus niet alleen om bezittingen, maar ook om wat jullie nog aan anderen verschuldigd zijn. Veel mensen weten niet dat schulden ook eerlijk verdeeld moeten worden. Alleen goederen of geld dat aantoonbaar van één persoon was voor het huwelijk, of dat via erfenis of schenking is verkregen, valt daar in sommige gevallen buiten.
Hoe de verdeling in zijn werk gaat
De verdeling van een gezamenlijk vermogen verloopt stap voor stap. Eerst brengen beide partijen in kaart wat er allemaal is: bezittingen en schulden. Daarna wordt bepaald wat de totale waarde is van alles bij elkaar. Vervolgens spreken beide partijen af wie wat krijgt, zodat de verdeling in principe gelijk uitvalt. Lukt het niet om er samen uit te komen, dan kan een mediator helpen. Een mediator is een neutrale persoon die helpt om tot een eerlijke oplossing te komen zonder dat de rechter eraan te pas hoeft te komen. Als dat ook niet werkt, beslist de rechter. Het is slim om goed te documenteren wat van wie is en wanneer iets is aangeschaft, want dat kan later discussie voorkomen.
Trouwvorm bepaalt hoe de verdeling uitpakt
Niet iedereen die trouwt of samenwoont, heeft automatisch alles samen. De manier waarop het huwelijk of de samenleving juridisch is geregeld, speelt een grote rol. Wie getrouwd is in gemeenschap van goederen, deelt in principe alles. Dit gold vroeger als standaard, maar sinds 2018 geldt in Nederland de beperkte gemeenschap van goederen. Dat betekent dat alleen wat tijdens het huwelijk is opgebouwd samen is, en wat ieder al had daarvoor in principe van henzelf blijft. Wie huwelijkse voorwaarden heeft, heeft dit al vooraf geregeld. Daarin staat dan precies wat van wie is en hoe alles verdeeld wordt bij een scheiding. Samenwoners zonder samenlevingscontract hebben het soms lastiger, want zij vallen niet automatisch onder dezelfde regels als gehuwden.
Wanneer professionele hulp verstandig is
Een scheiding met veel bezittingen of schulden is zelden eenvoudig. Zeker als er een eigen woning in het spel is, wordt de verdeling al snel ingewikkeld. De woning moet dan worden gewaardeerd, en er moet worden bepaald of één van de twee de hypotheek kan overnemen of dat het huis verkocht moet worden. Een advocaat of notaris kan helpen om dit goed te regelen. In sommige gevallen kun je in aanmerking komen voor gefinancierde rechtshulp, zodat je de kosten van een advocaat niet volledig zelf hoeft te betalen. Dit heet een toevoeging en is bedoeld voor mensen met een lager inkomen. Een notaris is soms verplicht bij de overdracht van een woning, maar kan ook vrijwillig worden ingeschakeld om de verdeling officieel vast te leggen. Dat geeft beide partijen zekerheid.
Veelgestelde vragen
Wie betaalt de schulden na een scheiding?
Bij een scheiding worden schulden in principe ook verdeeld tussen beide partners. Als jullie getrouwd waren in gemeenschap van goederen, zijn de gezamenlijke schulden van allebei. Schulden die al bestonden voor het huwelijk of die via huwelijkse voorwaarden zijn uitgesloten, zijn alleen van degene die ze heeft gemaakt. Het is belangrijk om dit goed vast te leggen, want schuldeisers kunnen in sommige gevallen nog steeds allebei aanspreken.
Wat als een van de twee de woning wil houden?
Als één van de partners de woning wil houden na de scheiding, moet diegene de andere partner uitkopen. Dit betekent dat de helft van de overwaarde wordt uitbetaald. Daarna moet de persoon die blijft ook de hypotheek op eigen naam kunnen overnemen. De bank beslist of dat mogelijk is op basis van het inkomen. Lukt dat niet, dan is verkoop van de woning vaak de enige oplossing.
Is een notaris verplicht bij de verdeling van bezittingen?
Een notaris is niet altijd verplicht bij de verdeling van bezittingen tijdens een scheiding. Voor het overdragen van een woning is een notaris wel wettelijk vereist. Voor andere bezittingen kunnen partijen ook onderling afspraken maken en die laten vastleggen in een echtscheidingsconvenant. Het laten opstellen van zo’n document door een advocaat of mediator geeft wel meer zekerheid.
Geldt de verdeling ook voor samenwonenden zonder trouwring?
Samenwonenden zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap vallen niet automatisch onder de regels voor boedelverdeling. Zij hebben alleen recht op wat aantoonbaar van henzelf is. Wie een samenlevingscontract heeft afgesloten, heeft daarin soms wel afspraken gemaakt over de verdeling. Zonder contract is het bewijs leveren van eigendom de enige manier om aanspraak te maken op gezamenlijke bezittingen.
