Gaan jullie samenwonen, of wonen jullie al samen? Dan is een samenlevingscontract opstellen een verstandige stap. In zo’n contract leg je samen vast hoe jullie de financiën regelen, wat er gebeurt als de relatie eindigt, en wie wat bezit. Zo voorkom je onduidelijkheid en gedoe later.
Wat staat er in een samenlevingscontract?
Een samenlevingscontract bevat afspraken tussen twee mensen die samenwonen. Het gaat daarbij vooral om praktische en financiële zaken. Je legt vast wat van jou is, wat van de ander, en wat jullie samen hebben. Ook maak je afspraken over hoe jullie de vaste lasten verdelen en wat er gebeurt als jullie uit elkaar gaan.
Veelvoorkomende onderdelen zijn:
- Hoe jullie de huur of hypotheek verdelen
- Wie welke bezittingen heeft meegebracht
- Hoe jullie omgaan met gezamenlijke rekeningen en sparen
- Wat er gebeurt bij overlijden van een van jullie
- Hoe jullie het contract beëindigen als de relatie stopt
Zelf opstellen of naar de notaris?
Je mag een samenlevingscontract zelf opstellen, zonder notaris. Dat kan goedkoper zijn, maar het heeft ook een risico: een zelfgemaakt contract is niet altijd rechtsgeldig of volledig. Bij de notaris krijg je een officiële akte. Die is juridisch sterker en geeft meer zekerheid.
Bij sommige notarissen kun je het contract online voorbereiden. Je vult dan thuis een formulier in, waarna je het contract ondertekent bij de notaris. De kosten voor een notarieel samenlevingscontract lopen uiteen, maar reken op een bedrag van enkele honderden euro’s. Een online aanbieder als NuNotariaat hanteert een vaste prijs van 399 euro.
Wil je alleen eenvoudige afspraken vastleggen zonder bijzondere situaties, dan kun je ook kiezen voor een basiscontract. Heb je kinderen, een eigen woning of andere complexe zaken, ga dan altijd naar een notaris.
Wanneer is een notarieel contract verplicht?
Een notarieel samenlevingscontract is niet wettelijk verplicht. Toch zijn er situaties waar het sterk aan te raden is. Zo eisen sommige pensioenfondsen een notarieel contract als bewijs van samenwonen, zodat je partner recht heeft op partnerpensioen. Ook bij het regelen van erfrecht of het aanvragen van bepaalde toeslagen kan een notarieel contract nodig zijn.
Zonder notarieel contract heeft jouw partner na jouw overlijden geen automatisch recht op jouw bezittingen. Wil je dat regelen, dan heb je naast het samenlevingscontract ook een testament nodig.
Stap voor stap een samenlevingscontract opstellen
- Stap 1: Bespreek jullie financiële situatie. Wat heeft ieder meegebracht? Welke schulden zijn er? Hoe hoog zijn jullie inkomens?
- Stap 2: Bepaal welke afspraken jullie willen vastleggen. Denk aan woonlasten, spaarrekeningen, bezittingen en wat er gebeurt bij scheiding.
- Stap 3: Kies voor zelf opstellen of een notaris. Bij een notaris heb je meer juridische zekerheid.
- Stap 4: Bespreek de inhoud met de notaris. Een goede notaris denkt mee over situaties waar je zelf niet aan denkt, zoals arbeidsongeschiktheid of kinderen krijgen.
- Stap 5: Onderteken het contract. Bij een notarieel contract doe je dit bij de notaris. Bewaar altijd een kopie op een veilige plek.
- Stap 6: Pas het contract aan als jullie situatie verandert. Kopen jullie samen een huis, of krijgen jullie kinderen? Laat het contract dan aanpassen.
Waar moet je extra op letten?
Een samenlevingscontract regelt je samenwonen, maar niet alles automatisch. Zo beschermt het je niet bij erfrecht: wil je dat je partner jouw bezittingen erft, dan heb je ook een testament nodig. Leg dat bij voorkeur tegelijk op bij de notaris.
Let ook op de pensioenafspraken. Niet elk pensioenfonds erkent een samenlevingscontract automatisch. Controleer de voorwaarden van jullie pensioenfonds en meld jullie relatie daar officieel aan.
Denk ook na over wie de woning krijgt als jullie uit elkaar gaan. Staat de woning op beider naam, dan is een duidelijke afspraak in het contract erg handig. Zo voorkom je discussies op een al moeilijk moment.
Het contract bewaren en updaten
Bewaar het contract op een veilige plek, en zorg dat jullie allebei weten waar het ligt. Een notarieel contract wordt ook bewaard in het register van de notaris, dus dat gaat niet zomaar verloren.
Controleer het contract regelmatig, zeker als jullie situatie verandert. Kopen jullie een huis, trouwen jullie, of krijgen jullie kinderen? Dan kunnen oude afspraken niet meer kloppen. Ga dan terug naar de notaris om het contract aan te passen.
Veelgestelde vragen
Moet een samenlevingscontract door een notaris worden opgesteld?
Een samenlevingscontract hoeft niet per se via een notaris te worden opgesteld. Je mag het ook zelf doen. Toch is een notarieel contract aan te raden, omdat het juridisch sterker staat en door instanties zoals pensioenfondsen vaker wordt geaccepteerd.
Wanneer is het slim om een samenlevingscontract op te stellen?
Het slim om een samenlevingscontract op te stellen is voor je samen gaat wonen, of kort daarna. Zo zijn jullie financiële afspraken meteen duidelijk en loop je geen risico als er iets onverwachts gebeurt.
Wat regelt een samenlevingscontract niet?
Een samenlevingscontract regelt geen erfrecht. Als je wilt dat je partner automatisch jouw bezittingen erft, heb je daarvoor apart een testament nodig. Ook partneralimentatie bij scheiding is niet geregeld via het samenlevingscontract.
Kan je een samenlevingscontract later aanpassen?
Ja, je kunt een samenlevingscontract op elk moment aanpassen. Verandert jullie situatie, door een gezamenlijke woning, kinderen of een ander inkomen, ga dan naar de notaris om het contract bij te werken.
Heb je een samenlevingscontract nodig voor partnerpensioen?
Veel pensioenfondsen eisen een notarieel samenlevingscontract als bewijs dat je een partner hebt. Zonder dat contract heeft je partner mogelijk geen recht op partnerpensioen na jouw overlijden. Controleer de voorwaarden van jullie eigen pensioenfonds.
