Notaris wanneer is een vraag die veel mensen stellen, maar het antwoord is niet altijd even duidelijk. Soms is een bezoek aan de notaris verplicht, soms is het verstandig en soms is het helemaal niet nodig. Toch weten veel mensen niet precies wanneer ze een afspraak moeten maken. In dit stuk lees je in welke situaties een notaris erbij komt kijken en wat er dan precies gebeurt.
Na een overlijden is een notaris niet altijd verplicht
Veel mensen denken dat ze na het overlijden van een familielid automatisch naar de notaris moeten. Dat is niet zo. Of je een notaris nodig hebt, hangt af van de situatie. Als er een testament is, moet dat worden geopend en uitgelegd door een notaris. Dat is wettelijk verplicht. Zonder testament gelden de wettelijke regels voor erfopvolging. Zijn de erfgenamen het onderling eens en is er geen onroerend goed in de nalatenschap? Dan kun je in veel gevallen zelf de erfenis afhandelen zonder tussenkomst van een notaris. Is er wel een huis of andere onroerende zaak in de nalatenschap, dan heb je een notariële verklaring van erfrecht nodig. Banken vragen die ook vaak voordat ze rekeningen vrijgeven. Het is dus altijd slim om even te checken wat in jouw situatie nodig is.
Bij de aankoop van een woning is de notaris altijd betrokken
De overdracht van een woning kan in Nederland alleen via een notaris. Dat is wettelijk vastgelegd. De notaris stelt de leveringsakte op, zorgt dat de eigendomsoverdracht wordt ingeschreven in het Kadaster en beheert het koopbedrag tijdens de overdracht. Ook de hypotheekakte wordt door de notaris opgesteld en ondertekend. Je hebt als koper geen keuze of er een notaris aan te pas komt, dat moet gewoon. Wel mag je als koper zelf kiezen welk notariskantoor je inschakelt. Het loont om een paar offertes op te vragen, want de tarieven kunnen per kantoor flink verschillen. De notaris beschermt bij de aankoop van een huis zowel de koper als de verkoper, doordat alles officieel en controleerbaar wordt vastgelegd.
Trouwen, samenwonen en scheiden: wanneer de notaris in beeld komt
Wie gaat trouwen onder huwelijkse voorwaarden, heeft een notaris nodig om die voorwaarden officieel vast te leggen. Zonder akte zijn jullie automatisch gehuwd in gemeenschap van goederen, wat betekent dat alles wat je samen hebt gezamenlijk eigendom is. Samenwoners die hun vermogen willen regelen, kunnen een samenlevingscontract laten opstellen. Dat is niet verplicht, maar wel handig, zeker als je samen een huis hebt of allebei kinderen meebrengt uit een eerdere relatie. Bij een scheiding is de notaris opnieuw nodig als er een woning verkocht of overgedragen moet worden. De verdeling van het huis moet namelijk ook officieel worden vastgelegd. Bij een echtscheiding zonder huis of gezamenlijk vermogen is een notaris minder snel nodig.
Een testament of volmacht laten opstellen vraagt altijd een notaris
Wil je zelf bepalen wat er met jouw bezittingen gebeurt na je overlijden? Dan stel je een testament op. Dat kan alleen via een notaris. Een handgeschreven testament is in Nederland niet geldig, behalve in een beperkt aantal uitzonderingsgevallen. Via een testament kun je iemand onterven, een goed doel aanwijzen als erfgenaam of bepalen wie er voor je kinderen zorgt als jij er niet meer bent. Een andere reden om naar de notaris te gaan is het opstellen van een levenstestament. Daarin leg je vast wie namens jou beslissingen mag nemen als jij dat zelf niet meer kunt, bijvoorbeeld door ziekte of een ongeluk. Je kunt daarin ook medische wensen opnemen. De notaris registreert het levenstestament in het Centraal Levenstestamentenregister, zodat het altijd terug te vinden is.
Veelgestelde vragen
Moet je altijd naar de notaris als iemand overlijdt?
Nee, een bezoek aan de notaris na een overlijden is niet altijd verplicht. Is er een testament? Dan moet dat via een notaris worden geopend. Is er een huis in de nalatenschap of vraagt een bank om een verklaring van erfrecht? Dan is een notaris ook nodig. In andere gevallen kunnen erfgenamen de nalatenschap soms zelf afhandelen.
Neemt de notaris zelf contact op na een overlijden?
Een notaris neemt niet automatisch contact op met nabestaanden, ook niet als hij of zij een testament heeft opgesteld voor de overledene. Nabestaanden moeten zelf contact opnemen met het notariskantoor om te vragen of er een testament is en wat de volgende stappen zijn.
Wat kost een bezoek aan de notaris gemiddeld?
De kosten bij een notaris verschillen per soort dienst en per kantoor. Voor een testament betaal je al snel tussen de 200 en 500 euro. Een verklaring van erfrecht kost vaak tussen de 300 en 600 euro. Voor de overdracht van een woning liggen de notariskosten gemiddeld tussen de 1000 en 1500 euro. Het is verstandig om meerdere kantoren te vergelijken via een vergelijkingssite.
Kan je ook online een afspraak maken bij een notaris?
Veel notariskantoren bieden tegenwoordig de mogelijkheid om online een afspraak te maken of een offerte aan te vragen. Sommige zaken, zoals een testament of een akte, moeten altijd fysiek worden ondertekend. Toch wordt er steeds meer online geregeld, wat het proces makkelijker maakt.
Is een samenlevingscontract verplicht als je gaat samenwonen?
Een samenlevingscontract is niet verplicht als je gaat samenwonen. Toch is het opstellen ervan bij een notaris aan te raden als je samen een huis koopt, gezamenlijk spaart of als een van jullie kinderen heeft uit een eerdere relatie. Zonder contract gelden er geen automatische rechten tussen samenwoners, zoals dat bij gehuwden wel het geval is.
