Een notaris testament opstellen is iets wat veel mensen uitstellen, maar waar bijna iedereen vroeg of laat mee te maken krijgt. Wie bepaalt wat er met jouw spullen, geld of huis gebeurt als jij er niet meer bent? Zonder schriftelijke vastlegging beslist de wet dat voor je. En die wettelijke regels sluiten lang niet altijd aan bij wat jij zelf zou willen. Gelukkig is het regelen van een testament makkelijker dan de meeste mensen denken.
Waarom een testament opstellen verstandig is
Zonder een geldig testament verdeelt de wet de erfenis automatisch. Dat heet wettelijke erfopvolging. Je partner krijgt dan samen met je kinderen de erfenis, maar kinderen kunnen pas bij hun 18e jaar aanspraak maken op hun deel. In sommige gezinssituaties werkt dit prima, maar in andere gevallen geeft het problemen. Stel dat je een stiefkind wilt bedenken, of juist een goed doel. Zonder officieel document heeft geen van hen recht op iets. Door je laatste wil notarieel vast te leggen, houd jij zelf de regie over wie wat krijgt. Dat geeft rust, voor jezelf en voor de mensen die je achterlaat.
Wat de notaris precies voor je doet
De notaris heeft een wettelijke taak bij het opstellen van een testament. Alleen een notarieel opgesteld en gepasseerd document is geldig in Nederland. Een handgeschreven brief of een digitaal bestand heeft geen juridische waarde. De notaris luistert naar jouw wensen, stelt het document op in juridisch correcte taal en legt het vast in het Centraal Testamentenregister. Dat register zorgt ervoor dat je testament na je overlijden altijd teruggevonden wordt. Tijdens het gesprek wijst de notaris je ook op dingen die je misschien nog niet had bedacht, zoals de verdeling van schulden, het aanwijzen van een executeur of het regelen van een voogd voor je kinderen.
Wat het kost om een testament te laten opstellen
De kosten voor een testamentair document bij de notaris zijn niet vastgelegd door de overheid. Elk kantoor mag zelf tarieven bepalen. Gemiddeld betaal je voor één testament bij een traditioneel notariskantoor tussen de 300 en 500 euro. Voor twee testamenten, zoals bij partners, liggen de kosten al gauw tussen de 1.075 en 1.375 euro. Online notarissen werken met lagere tarieven, soms al vanaf 445 euro voor één testament. Het verschil zit hem in de hoeveelheid maatwerk en persoonlijk contact. Een eenvoudige vastlegging van je wensen is goedkoper dan een uitgebreid document met meerdere constructies. Vergelijk altijd een paar kantoren voordat je een keuze maakt, want de prijsverschillen kunnen flink oplopen.
Wanneer is het slim om je testament te laten aanpassen
Een testament is niet voor altijd. Levensomstandigheden veranderen, en daarmee kunnen je wensen ook veranderen. Trouwen, scheiden, het krijgen van kinderen of het overlijden van iemand die je had aangewezen als erfgenaam zijn allemaal momenten waarop het verstandig is om je vastgelegde wensen opnieuw te bekijken. Let op: een huwelijk maakt een ouder testament niet automatisch ongeldig, maar de inhoud kan wel botsen met de nieuwe situatie. Hetzelfde geldt voor een scheiding. Wil je een ex partner niet meer als erfgenaam? Dan moet je dat actief laten aanpassen. De notaris kan je daarin begeleiden en zorgt dat het nieuwe document correct wordt opgesteld en geregistreerd.
Veelgestelde vragen
Hoe lang is een testament geldig?
Een testament blijft geldig totdat je het zelf laat aanpassen of herroepen. Er is geen vervaldatum. Het is wel verstandig om het af en toe te controleren, zeker na grote veranderingen in je leven zoals een huwelijk, scheiding of de geboorte van een kind.
Kan ik iemand volledig onterven in Nederland?
Je kunt mensen in Nederland niet altijd volledig onterven. Kinderen hebben recht op een wettelijk minimumdeel van de erfenis, ook als ze in het testament niet worden genoemd. Dit heet de legitieme portie. Dat minimumdeel is de helft van wat zij wettelijk zouden krijgen zonder testament. Anderen, zoals broers, zussen of ouders, kun je wel volledig onterven.
Wat is een executeur en moet ik er een aanwijzen?
Een executeur is iemand die jij aanwijst om de afwikkeling van je nalatenschap te regelen. Die persoon zorgt er na je overlijden voor dat schulden worden betaald en de erfenis op de juiste manier wordt verdeeld. Het aanwijzen van een executeur is niet verplicht, maar het maakt de afwikkeling een stuk eenvoudiger voor je nabestaanden.
Wat gebeurt er als ik overlijd zonder testament maar wel met een partner?
Als je overlijdt zonder testament en je bent getrouwd of hebt een geregistreerd partnerschap, dan erft je partner automatisch samen met je kinderen. Je partner krijgt het vruchtgebruik van de erfenis, wat betekent dat de kinderen hun deel pas krijgen als de langstlevende partner ook overlijdt. Ben je niet getrouwd maar wel samenwonend, dan erft je partner helemaal niets zonder testament, ongeacht hoe lang jullie al samen zijn.
